เปิดบริการแล้ว นิทรรศการโซนใหม่ “โบราณดาราศาสตร์” ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร เชียงใหม่ และหอดูดาวภูมิภาค สงขลา
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดตัวนิทรรศการโซนใหม่ “โบราณดาราศาสตร์” ภายในอุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ และหอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา สงขลา ได้รับเกียรติจาก คุณศิวะ ธมิกานนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานในพิธีเปิด เชิญชวนผู้สนใจเข้าชมฟรี! ตั้งแต่วันที่ 3 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป
คุณศิวะ ธมิกานนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า จังหวัดเชียงใหม่มีความโดดเด่นทั้งด้านธรรมชาติ ศิลปวัฒนธรรม และประเพณี และเป็นจุดหมายปลายทางด้านการท่องเที่ยวและการเรียนรู้ โดยในวาระครบรอบ 730 ปี แห่งการก่อตั้งจังหวัด การมีแหล่งเรียนรู้ที่เชื่อมโยงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์กับวิทยาศาสตร์อย่างนิทรรศการ “โบราณดาราศาสตร์” จะช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้เด็ก เยาวชน ประชาชน และนักท่องเที่ยวได้ทำความเข้าใจภูมิปัญญาของคนในอดีต ผ่านหลักฐานและเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับท้องฟ้า พร้อมนำองค์ความรู้ไปต่อยอดด้านการเรียนรู้และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดเชียงใหม่
ดร.ศรัณย์ โปษยะจินดา ประธานกรรมการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร จังหวัดเชียงใหม่ มีผู้เข้าชมทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติกว่า 300,000 คนต่อปี และยังมีหอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชนอีก 4 แห่งทั่วประเทศ การจัดทำนิทรรศการ “โบราณดาราศาสตร์” เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ของ NARIT ให้มีเนื้อหาที่หลากหลายมากขึ้น โดยนำเรื่องราวทางดาราศาสตร์ในอดีตมานำเสนอในรูปแบบที่เข้าใจง่ายและมีส่วนร่วม เพื่อให้ผู้เข้าชมได้เรียนรู้ดาราศาสตร์ผ่านบริบททางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
นิทรรศการ “โบราณดาราศาสตร์” (Archaeoastronomy) นำองค์ความรู้ด้านโบราณวิทยาและดาราศาสตร์มาบูรณาการ เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างท้องฟ้ากับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาของมนุษย์ในอดีต ผ่านหลักฐานจากโบราณสถาน สถาปัตยกรรม ปฏิทิน ประเพณี และความเชื่อ พร้อมเชื่อมโยงเรื่องราวจากอารยธรรมต่าง ๆ ทั่วโลกสู่ประเทศไทย โดยเฉพาะการใช้ความรู้เกี่ยวกับดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาวในการกำหนดทิศทางและวางผังวัด พระธาตุ ศาสนสถาน และโบราณสถาน ถ่ายทอดผ่านชุดนิทรรศการที่ชวนผู้เข้าชมสำรวจและทำความเข้าใจบทบาทของดาราศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของผู้คนในอดีต
หนึ่งในไฮไลต์ของนิทรรศการคือ โซนการวางทิศของโบราณสถาน ที่นำแบบจำลองโบราณสถานมาจัดแสดงร่วมกับสื่อ Interactive ให้ผู้เข้าชมได้ทดลองสังเกตและเรียนรู้ว่า การวางแนวของโบราณสถานบางแห่ง มีความสัมพันธ์กับตำแหน่งของดวงอาทิตย์ ดวงดาว หรือปรากฏการณ์บนท้องฟ้าอย่างไร ผ่านตัวอย่างสำคัญ อาทิ ปราสาทหินพนมรุ้ง ปราสาทหินพิมาย วัดพระธาตุดอยสุเทพ และสโตนเฮนจ์
ในโอกาสเปิดนิทรรศการ NARIT ยังจัดเสวนาพิเศษ “ตามรอยกาลผ่านดวงดาว” ณ ท้องฟ้าจำลอง อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร จังหวัดเชียงใหม่ โดย ดร.ศรัณย์ โปษยะจินดา และ อ.อรพิน ริยาพร้าว ผู้เชี่ยวชาญและหัวหน้ากลุ่มวิจัยประวัติศาสตร์และมรดกดาราศาสตร์ NARIT ร่วมพูดคุยในมุมมองด้านดาราศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และมรดกทางวัฒนธรรม ตั้งแต่การอ่านท้องฟ้าและการใช้ดวงดาวเป็นส่วนหนึ่งของการดำรงชีวิต ไปจนถึงการกำหนดทิศทาง วางผังเมือง วัด และโบราณสถาน รวมถึงแนวทางต่อยอดคุณค่าของมรดกทางดาราศาสตร์สู่การท่องเที่ยวไทย มีผู้สนใจร่วมฟังกว่า 200 คน
